(Website VP) - Sau một năm triển khai sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Văn phòng UBND Thành phố Hồ Chí Minh cơ bản đã bảo đảm hoạt động chỉ đạo, điều hành thông suốt, không làm gián đoạn quá trình giải quyết công việc trong giai đoạn chuyển đổi tổ chức bộ máy. Công tác cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và phân cấp, phân quyền đạt nhiều kết quả tích cực, song vẫn phát sinh không ít khó khăn liên quan đến hạ tầng kỹ thuật, tính đồng bộ dữ liệu và quy trình xử lý thủ tục hành chính.

Chủ động sắp xếp tổ chức bộ máy, bảo đảm vận hành liên tục

Theo báo cáo sơ kết của Văn phòng UBND Thành phố, ngay sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025, đơn vị đã phối hợp với các sở, ngành tham mưu UBND Thành phố tổ chức triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ nhằm bảo đảm tiến độ và ổn định hoạt động của bộ máy hành chính.

Trong quá trình này, Văn phòng UBND Thành phố đã ban hành nhiều văn bản liên quan đến hoàn thiện cơ chế điều hành nội bộ, xây dựng quy trình xử lý công việc liên thông giữa các sở, ngành và chính quyền cấp xã. Công tác quán triệt các chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ và Thành phố được triển khai đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức với tỷ lệ tham gia đạt 100%.

Một trong những nội dung nổi bật là việc rà soát, sắp xếp lại cơ cấu tổ chức theo hướng tinh gọn, tăng cường chức năng điều phối và tham mưu tổng hợp. Hàng loạt đề án hợp nhất, đổi tên, giải thể các đơn vị trực thuộc đã được triển khai nhằm phù hợp với mô hình tổ chức mới. Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố được thành lập và đưa vào hoạt động đã tạo đầu mối thống nhất trong tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Đến ngày 1/5/2026, tổng số cán bộ, công chức, viên chức của Văn phòng UBND Thành phố là 408 người, cơ bản đáp ứng yêu cầu vị trí việc làm sau sắp xếp. Công tác điều động, biệt phái cán bộ được thực hiện linh hoạt nhằm hỗ trợ các địa phương trong giai đoạn chuyển tiếp, giúp bộ máy vận hành ổn định, không xảy ra khoảng trống quản lý. Báo cáo cũng ghi nhận, sau sắp xếp, quy trình xử lý công việc được rút ngắn, trách nhiệm cá nhân được xác định rõ hơn.

Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số

Sau một năm triển khai, công tác cải cách thủ tục hành chính được xem là điểm nhấn nổi bật trong quá trình vận hành mô hình mới.

Cụ thể, Văn phòng UBND Thành phố đã tham mưu UBND Thành phố ban hành nhiều quyết định, kế hoạch và văn bản chỉ đạo liên quan đến cơ chế một cửa, một cửa liên thông, kiểm soát thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đến nay, Thành phố đã hoàn thành 100% việc thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính đối với các thủ tục đủ điều kiện. Tổng cộng có 2.065 thủ tục hành chính được triển khai theo hình thức này, gồm 1.631 thủ tục cấp tỉnh và 362 thủ tục cấp xã.

Song song đó, Thành phố đã triển khai 1.636 thủ tục hành chính cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, đạt tỷ lệ 80,1%. Đặc biệt, Thành phố áp dụng mức thu lệ phí “0 đồng” đối với 5 loại lệ phí thuộc 109 thủ tục hành chính khi thực hiện trực tuyến, nhằm khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ công số.

Công tác số hóa và kết nối dữ liệu cũng được thúc đẩy mạnh mẽ. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Thành phố đã kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu doanh nghiệp, các hệ thống chuyên ngành và nền tảng thanh toán trực tuyến. Thành phố đồng thời triển khai tái cấu trúc quy trình đối với hàng trăm thủ tục hành chính nhằm khai thác dữ liệu dùng chung, tự động điền biểu mẫu điện tử và giảm yêu cầu nộp lại giấy tờ.

Theo báo cáo, tỷ lệ số hóa và cấp kết quả điện tử đạt 91,3%; tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu đạt 92,21%; tỷ lệ số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 98,19%.

Từ ngày 1/7/2025 đến 5/5/2026, Thành phố tiếp nhận hơn 4,28 triệu hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó có hơn 3,26 triệu hồ sơ trực tuyến. Tỷ lệ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt từ 99,44% đến 100% theo Bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp của Chính phủ.

Nhiều khó khăn phát sinh từ hệ thống kỹ thuật và quy trình liên thông

Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo cũng chỉ ra nhiều tồn tại, khó khăn trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Đáng chú ý, các hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính do bộ, ngành Trung ương triển khai chưa hoàn thiện và chưa vận hành ổn định, dẫn đến dữ liệu giữa các hệ thống thiếu đồng bộ, gây khó khăn cho công tác giám sát, điều hành. Nhiều hệ thống thường xuyên phát sinh lỗi, quá tải hoặc gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ ở cơ sở.

Báo cáo cũng cho biết việc tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính theo hướng khai thác dữ liệu số còn gặp trở ngại do các bộ, ngành chưa công bố đầy đủ phạm vi dữ liệu được phép khai thác để thay thế giấy tờ trong hồ sơ. Điều này khiến địa phương chưa đủ cơ sở để chuẩn hóa quy trình xử lý trên hệ thống dùng chung.

Một số bất cập kỹ thuật khác cũng được ghi nhận như: hệ thống vẫn ghi nhận hồ sơ trễ hạn dù đã bị từ chối ngay từ đầu; dữ liệu cư trú chưa cập nhật đầy đủ gây khó khăn cho giải quyết thủ tục hộ tịch; nhiều hệ thống chuyên ngành thiết lập quy trình xử lý chưa phù hợp thực tế địa phương hoặc chưa thống nhất cách tính thời gian giải quyết hồ sơ.

Ngoài ra, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến ở một số lĩnh vực còn thấp do đặc thù quy trình nghiệp vụ và hạn chế trong triển khai định danh điện tử VNeID đối với tổ chức. Một số thủ tục vẫn phát sinh áp lực lớn về số hóa hồ sơ trực tiếp tại cấp cơ sở.

Tiếp tục hoàn thiện mô hình quản trị số giai đoạn 2026–2030

Đánh giá chung sau một năm vận hành, Văn phòng UBND Thành phố nhận định mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã giúp duy trì ổn định hoạt động chỉ đạo, điều hành của UBND Thành phố, đồng thời nâng cao vai trò điều phối, tham mưu tổng hợp của Văn phòng UBND Thành phố. Hoạt động cung ứng dịch vụ công từng bước chuyển sang phương thức điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Trong giai đoạn 2026–2030, Văn phòng UBND Thành phố sẽ tiếp tục tham mưu UBND Thành phố đẩy mạnh rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính; tăng cường phân cấp, ủy quyền; hoàn thiện hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính theo mô hình tập trung; đẩy mạnh khai thác dữ liệu dùng chung và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác điều hành, tổng hợp và phân tích dữ liệu phục vụ quản trị đô thị.

Thùy Dương